كن و نمازگذار به جهت سپاس دارى و نعم او * ( وَكَفى بِه ) * و پسنديده است خداى تعالى * ( بِذُنُوبِ عِبادِه ) * بگناهان پوشيده و آشكار بندگان خود * ( خَبِيراً ) * در حالتى كه دانا و مطلع است بر آن يعنى عالم است بر احوال ايشان و كافى در جزاى اعمال ايشان پس ايشان را بر آن جزا و سزا خواهد داد و تو را بر عدم ايمان ايشان مؤاخذه ننمايند و شر ايشان را از تو كفايت كند و در كشاف آورده كه در اين آيه حبيب خود را امر فرموده به آنكه اعتماد و توثيق بر او كند و امر خود را اسناد بسوى او نمايد در استكفاى شرور ايشان با تمسك بقاعدهء توكل و اساس التجا كه آن طاعت و عبادت او است و تنزيه و تحميد او را شناسا ساخته كه حى است كه موت بر او روا نباشد و حقست بر آنكه توكل بر او كنند و اتكال و اعتماد ننمايند بر غير او از احيا كه لازم ايشان فوت و فنا است مرويست كه يكى از سلف اين آيه تلاوت نمود و گفت ( لا يصح لذى عقل ان يثق بعدها بمخلوق ) روا نباشد مر هيچ عاقلى را كه بعد از اين آيه اعتماد بمخلوق نمايد پس در بيان آنكه سزاوار آنست كه توكل بر او كنند نه بر غير او ميفرمايد كه * ( الَّذِي ) * آن خداوند كه بقدرت كامله * ( خَلَقَ السَّماواتِ وَالأَرْضَ ) * بيافريد آسمانها و زمينها را * ( وَما بَيْنَهُما ) * و آنچه در ميان آنها است از اركان و مواليد * ( فِي سِتَّةِ أَيَّامٍ ) * در مقدار شش روز از ايام دنيا * ( ثُمَّ اسْتَوى ) * پس مستولى شد امر او * ( عَلَى الْعَرْشِ ) * بر عرش مجيد كه برترين مخلوقاتست تحقيق معنى استوى در ما سبق سمت تحرير يافته و ذكر اين كلام در اين مقام به جهت زيادتى تقرير است بر وجوب توكل بر او نه غير او چه اين دال است بر آنكه متوكل عليه خالق همه است و متصرف و متفرد در آن و بدانكه خلق سماوات و ارض در مدت شش روز كه آن روز آخرتست كه هر روزى عبارت او هزار سال است يا از روزهاى دنيا با وجود قدرة او بر آن بكلمهء كن به جهت آن است كه تا بندگان نظر كنند در اينكه حق تعالى با وجود كمال قدرت و سرعت نفاذ امر او در هر مراد خلق اشيا نموده بر سبيل تانى و تدريج و بواسطهء اين در كارها تعجيل نكرده تانى را شعار خود سازند كه ( التانى من الرحمن و العجلة من الشيطان ) ( كما روى عن سعيد بن جبير ) ( انما خلقها فى ستة ايام و هو به قدر على ان يخلقها فى لحظة تعليما لخلقه الرفق و التثبيت ) از مجاهد مرويست كه ابتداء آفرينش از روز يكشنبه بود و آخر آن جمعه و گويند كه چون حقتعالى در روز جمعه خلق جميع اشيا را اتمام داد و اجتماع همهء آن فرمود از اينجهت آن را عيد مسلمانان گردانيد و تسميهء آن بجمعه فرمود و وجه اينكه حق تعالى اين ايام مقدره را باسامى ايشان تسميه فرمود قبل از